سخن شيخ آقا بزرگ طهرانى صاحب الذريعه نيز مطرح است كه تعليقات آقا على بر اسفار را اين گونه توصيف كرد : « هى قليلة على بعض مواضع الاسفار » . « 1 » به‌هرحال از باب « ما لا يدرك كله لا يترك كله » « 2 » ، اين تعليقات را منتشر مىكنم ، به اين اميد كه ديگر دوستداران حكمت اين مجموعه را تكميل كنند و بخشى از حقوق اين حكيم متأله را بر طالبان حكمت ادا نمايند . 7 - كارهاى انجام گرفته در تعليقات الاسفار حكيم مؤسس آنچه در جلد اول مجموعه مصنفات آقا على مدرس طهرانى انجام گرفته است به اين قرار است : 1 - احراز استناد تعليقات نقل شده به حكيم موسس . در انتهاى هر تعليقه علامت اختصارى نسخه يا نسخى كه تعليقه از آن نقل شده است ذكر شده است ، اگر نسخه شمارهء صفحه دارد ، بعد از ذكر علامت اختصارى به شمارهء صفحه نيز اشاره شده است . لازم به ذكر است كه نسخه‌هاى اول ( ن ) ، پنجم ( ف ) ، ششم ( ى ) ، هشتم ( ش ) شماره صفحهء واحدى دارند زيرا همگى حاشيهء خطى بر چاپ سنگى اسفار 1282 تهران هستند . هرچند در نسخهء اول ( ن ) از حدود صفحهء صد به بعد شماره صفحات درج نشده است . در نسخه دوم ( م ) نيز براى دقت بيشتر به جاى ذكر شمارهء ورق در اصل نسخه ، شمارهء صفحه ذكر گرديده است . در نسخهء اول ( ن ) بعضى تعليقات بسيار كوتاه ( چند كلمه‌اى ) در توضيح معناى لغات بدون امضاى مألوف آقا على آمده است كه با توجه به اين‌كه ديگر تعليقات اين نسخه داراى امضاى مشخص آقا على بود ، از ذكر آنها خوددارى شد . اما در اين نسخه اگر تعليقه‌اى علمى ( نه صرفا ذكر معناى لغات ) با خط آقا على و بدون امضاى معظم له ذكر شده باشد ، با تصريح به نقصان فقدان امضاء ، در اين مجموعه آورده شده است . اين تعليقات حاوى معناى لغات در ديگر نسخ غير اصلى از قبيل نسخهء ك ، نسخهء ف و گاهى نسخه‌ى با امضاى آقا على ذكر شده كه اگرچه به احتمال قوى از قبيل همان تعليقات بى امضاى فوق الذكر بوده ، اما آنها

--> ( 1 ) . الذريعة ج 3 ، ص 20 . ( 2 ) . عوالى اللئالى ، ج 4 ص 58 ، ( با اختلاف جزئى ) .